Bu rehber TS EN 1090, TS EN 10346 (galvaniz kaplama), TBDY-2018, TS 825 (ısı yalıtımı) ve AYD Prefabrik 600+ proje deneyimi üzerinden derlenmiştir.
Teknik şartname maddeleri proje boyutu, kullanım amacı ve bölge koşullarına göre özelleştirilebilir. Sözleşme imzalanmadan önce teknik ekipten teyit alınması önerilir.
Madde 1-2: Profil et kalınlığı ve galvaniz kaplama
Hafif çelik bir yapının taşıyıcı omurgasını oluşturan profillerin et kalınlığı, sözleşmede mutlaka belirtilmelidir. Standart konutlarda 1.2-2.0 mm aralığı kullanılır; çok katlı veya geniş açıklıklı projelerde değer artar. "Hafif çelik" gibi genel ifadeler değil, kesin kalınlık (örn. 1.5 mm) yazılmalıdır.
Profillerin galvaniz kaplaması TS EN 10346 standardına göre Z275 (275 g/m²) ve üzeri olmalıdır. Z140 gibi düşük kaplamalar kıyıya yakın projelerde 5-10 yıl içinde korozyona uğrayabilir. Sözleşmede galvaniz sınıfı ve standart numarası birlikte yer almalıdır.
- Profil et kalınlığı 1.2-2.0 mm aralığında belirtilmelidir.
- Galvaniz Z275 ve üzeri olmalı, TS EN 10346 ile belgelenmelidir.
- Kıyıya yakın projelerde Z350 önerilir.
- Profil çelik sınıfı (S350GD vb.) sözleşmede yer almalıdır.
- Profil üreticisi adı ve menşe ülkesi netleştirilmelidir.
Madde 3-4: Bağlantı tipi ve cephe paneli
Hafif çelik yapılarda cıvata, vida ve kaynak farklı yerlerde kullanılır. Sözleşmede bağlantı tipi (cıvata 8.8, kaynak boyu, vida çapı), bağlantı yoğunluğu ve TS EN 1090 sınıfı belirtilmelidir. "Standart bağlantı" gibi belirsiz ifadeler kabul edilmemelidir.
Cephe paneli seçimi yapının ısı, ses ve dış görünüm performansını doğrudan etkiler. Sandviç panel (poliüretan, EPS, taş yünü), ABS dış cephe, OSB + izolasyon + dış kaplama gibi seçenekler ayrı maliyet ve performans sunar. Hangi panel kullanıldığı, kalınlığı ve markası sözleşmede yer almalıdır.
- Cıvata sınıfı 8.8 ve üzeri tercih edilmelidir.
- Kaynak boyu ve sınıfı (TS EN 1090 EXC2) yazılmalıdır.
- Cephe panel tipi ve kalınlığı net belirtilmelidir.
- Panel ısı iletkenlik katsayısı (λ) belgelenmelidir.
- Yangın sınıfı (B-s2 d0 vb.) sözleşmede yer almalıdır.
Madde 5-6: İzolasyon kalınlığı ve çatı paketi
TS 825 ısı yalıtımı yönetmeliği konut yapılarında bölgeye göre minimum yalıtım değerleri tanımlar. Türkiye 4 iklim bölgesine ayrılmıştır; örneğin 3. bölgede dış duvar U değeri 0.4 W/m²K civarındadır. Sözleşmedeki yalıtım kalınlığı ve malzeme türü bu hedefi karşılamalıdır.
Çatı paketi yalnızca su yalıtımı değildir. Çatı kaplaması (kiremit, sandviç çatı paneli, metal çatı), eğimi, yağmur oluğu, yağmur boru çapı, iniş noktaları ve çatı izolasyon kalınlığı (genelde 80-150 mm) ayrı kalemlerdir. "Standart çatı" değil, marka ve kalınlık yazılmalıdır.
- TS 825 iklim bölgesine göre yalıtım hesabı yapılmalıdır.
- Dış duvar yalıtım kalınlığı 80-120 mm aralığındadır.
- Çatı yalıtımı genellikle 80-150 mm taş yünü/EPS'tir.
- Yağmur oluğu çapı (Ø100-Ø150) belirtilmelidir.
- Çatı eğimi ve kaplama markası yazılmalıdır.
Madde 7-8: Elektrik kapsamı ve garanti süresi
Elektrik tesisatı genellikle "anahtar teslim" sözleşmelerin en bulanık kalemidir. Pano marka ve amperajı, sigorta sayısı, priz/anahtar sayısı, aydınlatma armatürü tipi ve marka, topraklama ve paratoner kapsamı ayrı yazılmalıdır. Akıllı ev altyapısı talep ediliyorsa CAT6/HDMI hatları da listede yer almalıdır.
Garanti süresi taşıyıcı sistem, cephe, çatı, izolasyon ve mekanik tesisat için ayrı belirtilmelidir. Sektör standardı taşıyıcı sistemde 10 yıl, cephe ve çatıda 5 yıl, mekanik tesisatta 2 yıldır. "İmalat hatalarına karşı garantili" gibi belirsiz ifadeler kabul edilmemelidir.
- Pano markası, amperajı ve sigorta sayısı listelenmelidir.
- Priz, anahtar ve aydınlatma sayısı belirtilmelidir.
- Topraklama ve paratoner kapsamı yazılmalıdır.
- Garanti süresi kalem bazında verilmelidir.
- Garanti dışı durumlar (aşınma, hatalı kullanım) açıklanmalıdır.
Madde 9-10: Montaj kapsamı ve teslim süresi
Montaj kapsamı; nakliye, vinç hizmeti, montaj ekibi konaklaması, saha güvenliği ve şantiye temizliği gibi alt başlıklara ayrılır. Her bir kalem fiyat içinde mi yoksa ek fatura mı, sözleşmede belirtilmelidir. Aksi halde teslimat sırasında ek tutarlar gündeme gelir.
Teslim süresi ise gün bazında ve net şekilde yazılmalıdır. "Yaklaşık 60 gün" yerine "Üretim 35 iş günü, sevkiyat 5 iş günü, montaj 25 iş günü" gibi parçalı bir takvim daha güvenli bir sözleşme oluşturur. Teslim gecikmelerinde uygulanacak günlük cezai şart da yazılmalıdır.
- Nakliye ve vinç hizmeti dahilinde mi belirtilmelidir.
- Montaj ekibi konaklaması ve yemeği netleştirilmelidir.
- Şantiye temizliği teslim öncesi sözleşmede yer almalıdır.
- Üretim, sevkiyat ve montaj süreleri ayrı yazılmalıdır.
- Gecikme durumunda günlük cezai şart belirtilmelidir.
Şartname kontrol özeti: Sözleşmeden önce 10 madde
Bu 10 maddenin tamamı sözleşmede yer aldığında, hem üretici hem de müşteri için işin sınırı netleşir. Tartışmaların büyük çoğunluğu maddelerden bir veya birkaçının sözel bırakılmasından kaynaklanır.
AYD Prefabrik'in standart sözleşmesinde bu 10 madde başlık başlık yer alır ve müşteriye imza öncesi okuması için 48 saat süre tanınır. Sözleşme şeffaflığı, deprem performansı kadar önemli bir kalite göstergesidir.
- Profil ve galvaniz değerleri belge ile teyit edilmelidir.
- Cephe ve çatı paketi marka ve kalınlık ile yazılmalıdır.
- Elektrik ve mekanik kapsam kalem bazında listelenmelidir.
- Garanti süreleri sistem bazında verilmelidir.
- Teslim takvimi ve cezai şart sözleşmede yer almalıdır.
İlgili sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Çelik ev üreticisi seçerken en kritik teknik madde hangisidir?
Profil et kalınlığı ve galvaniz kaplama (Z275 ve üzeri) en kritik iki maddedir. Bu iki değer yapı ömrünü ve deprem performansını doğrudan etkiler.
Z275 galvaniz kaplama yeterli mi?
İç bölgelerde Z275 yeterlidir. Kıyıya 5 km ve daha yakın projelerde Z350 ve üzeri kaplama önerilir. Tuzlu hava korozyonu kaplama kalitesiyle doğru orantılı şekilde yavaşlar.
Sandviç panel mi yoksa ABS cephe mi tercih etmeliyim?
Sandviç panel daha hızlı montaj ve homojen performans sunar. ABS cephe ise estetik çeşitlilik ve daha iyi su atımı sağlar. Tercih iklim, bütçe ve mimari beklentiye göre yapılmalıdır.
Garanti süresi ne kadar olmalı?
Sektör standardına göre taşıyıcı sistemde 10 yıl, cephe ve çatıda 5 yıl, mekanik tesisatta 2 yıl garanti tipiktir. Daha kısa süreler dikkatle değerlendirilmelidir.
Teslim süresi neden gün bazında yazılmalı?
Üretim, sevkiyat ve montaj süreleri ayrı parametrelerdir. Bu üçünün ayrı ayrı yazılması olası gecikmenin nedenini netleştirir ve cezai şart hesaplamasını kolaylaştırır.
Teknik şartname olmadan sözleşme imzalamak riskli mi?
Evet. Şartname olmadan imzalanan sözleşmelerde anlaşmazlık çıktığında tarafların ne anlaştığı kanıtlanamaz. AYD Prefabrik'te 10 maddenin tamamı sözleşmenin standart parçasıdır.
Hangi sertifikaları üreticiden talep etmeliyim?
TS EN 1090 imalat belgesi, TS EN 10346 galvaniz uygunluk belgesi, ISO 9001 kalite yönetim sistemi belgesi ve TBDY-2018 uyumlu statik proje raporu temel belgelerdir.
Teknik şartnamenizi birlikte hazırlayalım
Mevcut teklifinizi paylaşın; teknik ekibimiz şartnameyi 10 madde üzerinden ücretsiz değerlendirsin. Eksikleri ve risk noktalarını sözleşmeden önce sizinle birlikte gözden geçirelim.