Bu rehberdeki kontrol başlıkları TS EN 1090-1/2 çelik yapı uygunluk standardı, TS EN ISO 3834 kaynak kalifikasyonu, EN 10346 galvaniz kaplama standardı ve AYD Prefabrik hafif çelik üretim sahası uygulamalarına göre derlenmiştir.
Hafif çelik üretiminde standartlar zaman zaman güncellenir. Sözleşme öncesi geçerli versiyonlar üretici teknik ofisi ile birlikte teyit edilmelidir.
TS EN 1090 belgesi: Hafif çelik üreticisinin temel kimliği
TS EN 1090, çelik ve alüminyum yapısal bileşenlerin uygunluk değerlendirmesini düzenleyen Avrupa standardıdır. Hafif çelik ev üreten her tesisin TS EN 1090-1 üretici uygunluk belgesi ve TS EN 1090-2 yürütme şartlarına uygun çalışıyor olması zorunludur.
Belge fabrika denetlenerek verilir; her tesis kendi belgesini taşır. Bayi veya satıcı bu belgeyi devralamaz. Belge numarası ve geçerlilik tarihi sözleşme öncesinde kontrol edilmelidir.
- TS EN 1090-1 belgesi her üretim tesisi için ayrı düzenlenir.
- Belge numarası ve geçerlilik tarihi doğrulanmalıdır.
- Bayilerin "anlaştığımız fabrikanın belgesi var" yanıtı kabul edilmemelidir.
- Yürütme sınıfı (EXC1-EXC4) projeye uygun olmalıdır.
Profil et kalınlığı kontrolü: mm farkı yapıyı etkiler
Hafif çelikte profil et kalınlığı genellikle 1,2-2,5 mm bandındadır ve statik proje doğrudan bu kalınlık üzerinden hesaplanır. Sözleşmede yazılan kalınlığın fabrikada üretilen profille birebir aynı olması zorunludur; 0,2 mm fark bile yapı performansını değiştirir.
Profil çekme testi (tensile test) ile gerçek dayanım laboratuvarda doğrulanır. Üreticiden test raporlarının partilerine göre tutulan kayıt defterini istemek standart bir kontroldür.
- Profil et kalınlığı sözleşmede mm olarak yazılmalıdır.
- Üretilen profil kumpasla yerinde ölçülebilir.
- Profil çekme testi raporu partiler bazında saklanmalıdır.
- Et kalınlığında 0,2 mm sapma statik hesabı bozar.
- Test raporları en az 5 yıl arşivde tutulmalıdır.
Galvaniz kalitesi: Z275-Z350 bandı ve sertifika
Hafif çelik profillerin korozyona dayanımı galvaniz kaplamayla sağlanır. EN 10346 standardına göre kaplama miktarı Z275 (275 g/m²) ve Z350 (350 g/m²) gibi sınıflarla ifade edilir; ev yapımı için en az Z275 önerilir, deniz kıyısı ve yüksek nem bölgeleri için Z350 idealdir.
Galvaniz sertifikası rulo bazında üreticiden talep edilebilir. Hafif çelik üreticisinin hammadde tedarik zincirinde galvaniz raporlarını saklıyor olması, kalite yönetiminin temel göstergesidir.
- Z275 standart, Z350 nemli iklimde önerilir.
- Galvaniz sertifikası rulo bazında istenmelidir.
- EN 10346 galvaniz standart referansı sözleşmede yer almalıdır.
- Galvaniz kalınlığı yetersizse korozyon erken başlar.
- Galvaniz sonrası işleme noktaları korozyona açıktır, koruma şart.
Kaynak kalifikasyonu ve CNC kesim hassasiyeti
Hafif çelik yapıda kaynak noktaları yapısal güvenliğin kritik halkasıdır. TS EN ISO 3834-2 belgesi, üreticinin kaynak kalitesi yönetim sisteminin yüksek seviyede olduğunu gösterir; ev ölçeğinde TS EN ISO 3834-3 de kabul edilebilir.
CNC kesim hassasiyeti ±1 mm seviyesinde olmalıdır. Düşük hassasiyet, montaj sahasında profil uyumsuzluğu ve ek işçilik maliyeti yaratır. Üreticiden kalibrasyon kayıtları ve kesim test parçası istenebilir.
- TS EN ISO 3834 kaynak kalifikasyonu sorulmalıdır.
- Kaynakçı sertifikaları (WPS/WPQR) saklanmalıdır.
- CNC kesim hassasiyeti ±1 mm seviyesinde olmalıdır.
- Kalibrasyon kayıtları yıllık güncellenmelidir.
- Kesim test parçası örneği talep edilebilir.
Fabrika kapasitesi, üretim hızı ve kalite belgeleri özeti
Üreticinin aylık m² kapasitesi ve sahada eş zamanlı yürüyen proje sayısı, sizin teslim sürenizi belirler. Düşük kapasiteli üreticiler düşük fiyat sunabilir; ancak teslim disiplini riski yüksektir. Aylık kapasite rakamla istenmeli, üretim planı yazılı paylaşılmalıdır.
TS EN 1090, TS EN ISO 3834, ISO 9001, galvaniz raporları, profil çekme testleri ve kaynak kalifikasyon belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. Bu belgelerin tamamı yerinde görülmeden sözleşme imzalanmamalıdır.
- Aylık üretim kapasitesi rakamla yazılmalıdır.
- Eş zamanlı proje sayısı sorulmalıdır.
- TS EN 1090, ISO 9001, TS EN ISO 3834 birlikte sorulmalıdır.
- Galvaniz ve profil test raporları teklif ekine eklenmelidir.
- Sözleşme öncesi belgelerin geçerlilik tarihleri kontrol edilmelidir.
İlgili sayfalar
Sık Sorulan Sorular
TS EN 1090 belgesi olmayan üreticiyle çalışılır mı?
Çalışılması önerilmez. TS EN 1090 hafif çelik üretiminde Avrupa standardının temel uygunluk belgesidir; belgesiz üretimde yapısal güvenliğin denetimi yapılmamış demektir. Sözleşme öncesi belge numarası ve geçerlilik tarihi mutlaka teyit edilmelidir.
Profil et kalınlığı yerinde nasıl kontrol edilir?
Üretim hattında üretilen profilden numune alınıp dijital kumpasla ölçülebilir. Bunun yanında üreticinin partiler bazında tuttuğu profil çekme testi raporları talep edilmelidir. Sözleşmede yazılı kalınlık ile üretilen profil arasında 0,2 mm üstü fark kabul edilmemelidir.
Z275 ve Z350 galvaniz arasındaki fark nedir?
Sayılar metrekareye düşen çinko gramajını gösterir. Z275 = 275 g/m², Z350 = 350 g/m². Z350 daha kalın koruma sağlar ve nemli, deniz kıyısı bölgelerde önerilir. İç bölgelerde Z275 standart olarak kabul edilir. Sertifikası rulo bazında saklanmalıdır.
Kaynak kalifikasyonu için hangi belge istenmelidir?
TS EN ISO 3834 belgesi üreticinin kaynak yönetim sistemini, WPS (Welding Procedure Specification) ve WPQR (Welding Procedure Qualification Record) belgeleri ise her bir kaynak prosedürünün ve kaynakçının yetkinliğini gösterir. Üçü birlikte istenmelidir.
CNC hassasiyeti neden ±1 mm seviyesinde olmalı?
Hafif çelikte profiller fabrikada kesilip sahada birleştirilir. ±1 mm üstü sapmalar montaj sahasında profil uyumsuzluğu yaratır; bu da düzeltme işçiliği, kayıp süre ve ek maliyet anlamına gelir. Yüksek hassasiyet montaj hızını artırır.
Aylık kapasite teslim süresini nasıl etkiler?
Üreticinin aylık m² üretim kapasitesi sınırlıysa ve aynı anda birden fazla proje yürütüyorsa sizin işinizin sıraya girmesi gecikme yaratır. Bu yüzden kapasite rakamla istenmeli, üretim planı yazılı şekilde sözleşmeye eklenmelidir.
Hafif çelik üretim hattımızı görün
AYD Prefabrik hafif çelik hattında profil çekme testi, galvaniz kontrolü ve CNC kesim hassasiyeti yerinde gözlemlenebilir. Tesis ziyareti için bize ulaşın.
