Bu karşılaştırmadaki başlıklar Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, 4077 sayılı kanun kapsamındaki garanti uygulamaları ve AYD Prefabrik müşteri sözleşme pratiğine göre derlenmiştir.
Üretici ve bayi tanımları sektörde tutarsız kullanılabilir. Sözleşme imzalanmadan önce karşı tarafın "üretici" mi yoksa "satıcı" mı olduğu vergi levhası ve fabrika adresiyle doğrulanmalıdır.
Üretici ile bayi arasındaki temel fark: Üretim zinciri
Üretici, kendi tesisinde, kendi makine parkı ve kendi ekibiyle prefabrik ev imal eden firmadır. Bayi ise üreticiden ya da başka bir üreticiden ürünü alıp müşteriye satan aracıdır; üretim sürecinde yer almaz, ürünü kendisi yapmaz.
Bu fark fiyata, garantiye, teslim süresine ve sorun çıktığındaki muhataba doğrudan yansır. Sözleşme öncesinde karşı tarafın üretim tesisini gösterip gösterememesi temel ayrım noktasıdır.
- Üretici kendi tesisinde imal eder; bayi aracıdır.
- Vergi levhası ve fabrika adresi ayrımı netleştirir.
- Bayi sözleşmesinde "satıcı" sıfatı çoğu zaman gizlenir.
- Üretici doğrudan satışta aracı kar marjı bulunmaz.
Fiyat farkı: %15-25 bandında neden oluşur?
Bayi modelinde nihai fiyat, üretici fabrika çıkış fiyatına bayi kar marjı ve operasyon masrafları eklenerek oluşur. Sektör pratiğinde bu fark genellikle %15-25 bandındadır; lüks segmentte bu oran daha da yükselebilir.
Doğrudan üreticiden alımda aracı katmanı kalktığı için fiyat şeffaftır. Aynı modelin üretici ve bayi tekliflerini yan yana karşılaştırmak en hızlı kontrol yöntemidir.
- Üretici fabrika çıkış fiyatı şeffaftır.
- Bayi marjı %15-25 bandında ek maliyet yaratır.
- Aynı model için iki teklif yan yana karşılaştırılmalıdır.
- Lüks segmentte bayi farkı %30'u geçebilir.
- Aracısız fiyat sözleşmede yazılı olarak alınmalıdır.
Garanti farkı: Üretici 5-10 yıl, bayi belirsiz
Üretici garantisi, üretici tarafından yazılı olarak verilen, taşıyıcı sistem için 5-10 yıl, panel ve cephe için 2-5 yıl bandındaki taahhüttür. Bu garanti üreticinin kalite belgesine ve sigorta zincirine dayanır.
Bayi garantisi çoğu zaman muğlaktır: bayi kendi adına garanti veremiyorsa "üretici garantisini ileteceğim" şeklinde sözlü taahhütlerle sınırlı kalır. Sorun çıktığında bayi üreticiyi, üretici bayiyi gösterebilir; bu zincir müşteriyi yıpratır.
- Üretici garantisi yazılı, sigorta destekli olmalıdır.
- Taşıyıcı sistem garantisi 5-10 yıl bandındadır.
- Bayi sözlü garanti taahhütleri yasal güvence sağlamaz.
- Garanti belgesi sözleşmeye ek olarak alınmalıdır.
- Sorun çıkınca muhatabın kim olduğu önceden belli olmalıdır.
Teslim süresi ve sözleşme tarafı: Sorun çıkarsa kime gidilecek?
Üreticide teslim süresi üretim planlamasıyla doğrudan bağlıdır; üretici hattını size göre planlar. Bayi modelinde teslim süresi bayinin üreticiyle anlaşmasına bağlıdır ve müşteriye birinci elden taahhüt edilemez.
Sözleşme tarafı kim ise hukuki muhatap odur. Bayiyle yapılan sözleşmede, üretici hatası bile çıksa müşteri önce bayiye, bayi de üreticiye dönmek zorunda kalır. Üretici sözleşmesinde tek muhatap vardır.
- Üretici teslim süresini hattına göre netleştirir.
- Bayi teslim taahhüdü ikinci el bilgidir.
- Sözleşme tarafı muhatabın kim olduğunu belirler.
- Bayi sözleşmesinde ikili muhatap zinciri vardır.
- Üretici sözleşmesinde tek muhatap, hızlı çözüm getirir.
Karar verirken kontrol listesi: Üretici mi bayi mi?
Sözleşme öncesinde karşı tarafın vergi levhasını, fabrika adresini, üretim tesisi fotoğraflarını ve referans projelerini istemek temel kontroldür. Üretici tesis ziyaretine açık olur; bayi çoğu zaman "anlaştığımız fabrikayı gezdiremem" yanıtı verir.
Garanti belgesi, sözleşme tarafı, fiyat şeffaflığı ve teslim taahhüdü dört temel başlıktır. Bu dördünün birden net olmadığı bir teklif fiyat çekici görünse bile uzun vadede risk taşır.
- Vergi levhası ve fabrika adresi sorulmalıdır.
- Tesis ziyaretine kapalı satıcı bayi olabilir.
- Garanti belgesinin verenin kim olduğu kontrol edilmelidir.
- Sözleşmede "satıcı" mı "üretici" mi yazıyor okunmalıdır.
- Fiyat farkı %15-25 bandını aşıyorsa aracı katmanı sorgulanmalıdır.
İlgili sayfalar
Sık Sorulan Sorular
Üreticiyle bayi arasındaki fark nasıl anlaşılır?
En hızlı yol vergi levhasında "imalat" kodunun olup olmadığını ve fabrika adresinin satış ofisinden farklı olup olmadığını kontrol etmektir. Üretici tesis ziyaretine açıktır; bayi çoğunlukla anlaştığı fabrikayı gezdirmez.
Üreticiyle çalışmak her zaman daha mı ucuzdur?
Genellikle evet. Sektör pratiğinde üretici-bayi fark %15-25 bandındadır. Aynı modelin iki kanaldan tekliflerini yan yana karşılaştırmak en sağlıklı yöntemdir. Lüks segmentte bayi farkı daha da artar.
Bayi garantisi geçerli midir?
Bayi kendi adına garanti veriyorsa Tüketici Kanunu kapsamında geçerlidir. Ancak bayinin kapasitesi sınırlı olabilir; üretici garantisi varsa onun yazılı belgesinin de sözleşmeye eklenmesi gerekir. Sözlü taahhütler hukuki güvence sağlamaz.
Sorun çıkarsa muhatap kim olur?
Sözleşme tarafı kim ise hukuki muhatap odur. Bayiyle yapılan sözleşmede önce bayiye gidilir; bayi de üreticiye geçmek zorunda kalır. Üretici sözleşmesinde tek muhatap olur ve süreç hızlanır.
Bayi modelinde teslim süresi neden uzar?
Bayi üretim planlamasını yapamaz; üretici hattının boş günlerine bağımlı kalır. Üretici doğrudan satışta hattı sizin için planlar ve teslim süresi sözleşmede netleşir. Bu yüzden üreticide süre disiplini daha güçlüdür.
Doğrudan üreticiyle çalışın
AYD Prefabrik kendi tesisinde üreten bir üreticidir. Aracısız fiyat, yazılı garanti ve net teslim sürelerini birlikte konuşalım.
